De kracht van geur; etherische oliën in de gehandicaptenzorg

Ik hoor vaak vanuit de praktijk dat het inzetten van etherische oliën op de werkvloer niet van de grond komt, omdat niet het hele team hier iets mee heeft. Misschien vind je het een zweverig of spiritueel onderwerp. Maar stel je eens voor dat we in de toekomst minder medicatie nodig hebben, juist doordat etherische oliën hun werk doen. Daarom leg ik je graag uit wat etherische oliën zijn, welk effect ze kunnen hebben en hoe je ze kunt inzetten. Met dit blog hoop ik je te inspireren om, samen met je team, de kracht van geur op de werkvloer te gebruiken. Geloof me: ik had gewild dat dit in mijn tijd al mogelijk was!

In de zorg voor mensen met een beperking staan rust, veiligheid en kwaliteit van leven centraal. Binnen dit werkveld wordt steeds vaker gezocht naar aanvullende methodes om het welzijn van cliënten te ondersteunen. Eén van die methodes die de afgelopen jaren meer aandacht heeft gekregen, is aromatherapie: het gebruik van etherische oliën.

Maar wat kunnen etherische oliën nu precies betekenen in de gehandicaptenzorg? En waar moet je op letten bij het gebruik ervan? Ik vertel het jou graag!

Wat zijn etherische oliën?

Etherische oliën zijn natuurlijke geurstoffen die worden gewonnen uit bloemen, bladeren, schors of andere delen van planten. Denk bijvoorbeeld aan Lavendel, Sinaasappel, Pepermunt of Eucalyptus. Deze oliën worden al eeuwenlang gebruikt, niet alleen vanwege hun geur, maar ook vanwege hun mogelijke werking op lichaam en geest.

Je kunt etherische oliën op verschillende manieren inzetten:

• Als spray

• Via een diffuser (verstuiven in de lucht)

• In massageolie of persoonlijke rollers (uitwendig op de huid)

• In badwater of via een geurpatch (een pleister) die je op de huid plakt

Toepassing in de gehandicaptenzorg

In zorginstellingen, bij dagbesteding of in thuissituaties worden etherische oliën steeds vaker gebruikt om een rustgevende sfeer te creëren, cliënten te helpen ontspannen of bepaald gedrag te ondersteunen. Hieronder vind je voorbeelden van hoe je etherische oliën op een veilige en effectieve manier kunt inzetten, onder andere met producten uit de Linde Care-lijn, die speciaal zijn ontwikkeld voor gebruik in de zorgsector.

𝙾𝚗𝚝𝚙𝚛𝚒𝚔𝚔𝚎𝚕𝚒𝚗𝚐 𝚎𝚗 𝚛𝚞𝚜𝚝

Veel cliënten hebben te maken met sensorische overprikkeling. Geuren zoals Lavendel, Mandarijn en Kamille staan bekend om hun kalmerende werking. Een zachte geur in de ruimte kan bijdragen aan ontspanning, vooral tijdens overgangsmomenten zoals bedtijd of na een drukke dag.
Tip: Be Calm

𝚂𝚝𝚎𝚖𝚖𝚒𝚗𝚐 𝚎𝚗 𝚐𝚎𝚍𝚛𝚊𝚐

Sommige oliën kunnen helpen bij een positievere stemming. Citrusgeuren zoals Sinaasappel of Citroen werken opwekkend en verfrissend. Bij cliënten met stemmingswisselingen of onbegrepen gedrag kan geur op subtiele wijze ondersteuning bieden, uiteraard altijd als onderdeel van een bredere aanpak.
Tip: Be Happy

𝚉𝚒𝚗𝚝𝚞𝚒𝚐𝚕𝚒𝚓𝚔𝚎 𝚋𝚎𝚕𝚎𝚟𝚒𝚗𝚐

Voor cliënten in de gehandicaptenzorg met een verstandelijke beperking kan geur onderdeel zijn van een sensorische activiteit. Geuren kunnen herinneringen oproepen of simpelweg een aangename prikkel zijn in een veilige setting. Aromatherapie sluit perfect aan bij belevingsgerichte zorg, waarbij de nadruk ligt op het ‘hier en nu’.
Tip: Be Embraced of Be Peaceful

𝚂𝚕𝚊𝚊𝚙𝚘𝚗𝚍𝚎𝚛𝚜𝚝𝚎𝚞𝚗𝚒𝚗𝚐

Slaapproblemen komen vaak voor binnen de gehandicaptenzorg. Oliën zoals Lavendel, Ylang Ylang en Sandelhout kunnen, mits goed toegepast, bijdragen aan een diepere en rustiger slaap.
Tip: Be Sleepy

Veiligheid en aandachtspunten

Hoewel etherische oliën natuurlijk zijn, zijn ze niet automatisch onschuldig. In de gehandicaptenzorg is het belangrijk om zorgvuldig en deskundig met deze middelen om te gaan.

Let op het volgende:

• Gebruik uitsluitend 100% natuurlijke, zuivere oliën
• Verdun altijd bij gebruik op de huid
• Wees alert op allergieën, astma, overgevoeligheid of contra-indicaties
• Begin met kleine hoeveelheden
• Gebruik geen oliën bij epilepsie of medicatiegebruik zonder overleg met een arts

Een goede samenwerking met artsen, gedragsdeskundigen en familie is essentieel voor veilig gebruik.

Voorbeeld uit de praktijk

l

In een woonvoorziening voor mensen met een ernstige meervoudige beperking wordt dagelijks Lavendel gebruikt in een diffuser in de gezamenlijke woonkamer. Medewerkers merken dat cliënten rustiger reageren op spannende momenten, zoals tijdens de verzorging of na het avondeten. Ook wordt geëxperimenteerd met Be Happy, die boordevol citrusgeuren zit, om cliënten in de ochtend op een zachte manier te activeren.

Lees ook onze andere blogs “Verhalen uit de praktijk” voor meer tips en inspiratie.

Wonderen bestaan niet….

Ik hoop dat ik je een inkijkje heb kunnen geven in de wereld van etherische oliën en dat ik je met dit blog misschien op andere gedachten heb gebracht. Onthoud: etherische oliën zijn geen wondermiddel, maar kunnen wel een waardevolle aanvulling zijn op bestaande zorg.

Wanneer ze verantwoord en zorgvuldig worden ingezet, dragen ze bij aan een prettige sfeer, rustmomenten en zintuiglijke beleving. En dat is iets waar iedereen recht op heeft!

𝙻𝚒𝚎𝚏𝚜 𝙲𝚑𝚒𝚊𝚛𝚊